{"id":1976,"date":"2024-08-02T14:32:11","date_gmt":"2024-08-02T07:32:11","guid":{"rendered":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/?p=1976"},"modified":"2024-08-02T14:48:38","modified_gmt":"2024-08-02T07:48:38","slug":"joseph-lister-cha-de-cua-phau-thuat-vo-trung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/2024\/08\/02\/joseph-lister-cha-de-cua-phau-thuat-vo-trung\/","title":{"rendered":"Joseph Lister-Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a ph\u1eabu thu\u1eadt v\u00f4 tr\u00f9ng"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Joseph Lister l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 ph\u1eabu thu\u1eadt ng\u01b0\u1eddi Anh, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi vi\u1ec7c ti\u00ean phong trong vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00f4 tr\u00f9ng trong ph\u1eabu thu\u1eadt, gi\u00fap gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3 t\u1ef7 l\u1ec7 nhi\u1ec5m tr\u00f9ng v\u00e0 t\u1eed vong sau ph\u1eabu thu\u1eadt. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 &#8220;cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a ph\u1eabu thu\u1eadt v\u00f4 tr\u00f9ng&#8221;.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1977\" aria-describedby=\"caption-attachment-1977\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1977 size-medium\" src=\"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joshep-300x300.webp\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joshep-300x300.webp 300w, https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joshep-150x150.webp 150w, https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joshep-768x768.webp 768w, https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joshep-400x400.webp 400w, https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joshep.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1977\" class=\"wp-caption-text\">Joseph Lister<\/figcaption><\/figure>\n<ol>\n<li><strong> Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 h\u1ecdc v\u1ea5n:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>&#8211; <strong>Sinh:<\/strong> Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1827 t\u1ea1i Upton, Essex, Anh.<\/p>\n<p>&#8211; <strong>M\u1ea5t:<\/strong> Ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 2 n\u0103m 1912 t\u1ea1i Walmer, Kent, Anh.<\/p>\n<p>&#8211; <strong>H\u1ecdc v\u1ea5n:<\/strong> Lister theo h\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc London, n\u01a1i \u00f4ng t\u1ed1t nghi\u1ec7p y khoa v\u00e0o n\u0103m 1852.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p ch\u00ednh:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 Ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u1eabu thu\u1eadt v\u00f4 tr\u00f9ng:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8211; Lister \u0111\u00e3 ti\u1ebfp thu v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng thuy\u1ebft vi sinh v\u1eadt c\u1ee7a Louis Pasteur v\u00e0o l\u0129nh v\u1ef1c ph\u1eabu thu\u1eadt. \u00d4ng tin r\u1eb1ng vi khu\u1ea9n trong kh\u00f4ng kh\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra nhi\u1ec5m tr\u00f9ng sau ph\u1eabu thu\u1eadt.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8211; \u00d4ng s\u1eed d\u1ee5ng axit carbolic (phenol) \u0111\u1ec3 kh\u1eed tr\u00f9ng d\u1ee5ng c\u1ee5 ph\u1eabu thu\u1eadt, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 kh\u00f4ng kh\u00ed trong ph\u00f2ng m\u1ed5, gi\u00fap gi\u1ea3m thi\u1ec3u nguy c\u01a1 nhi\u1ec5m tr\u00f9ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8211; Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1edbn v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i, c\u00e1ch m\u1ea1ng h\u00f3a ng\u00e0nh ph\u1eabu thu\u1eadt.<img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1978 aligncenter\" src=\"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joseph-tn-300x300.webp\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joseph-tn-300x300.webp 300w, https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joseph-tn-150x150.webp 150w, https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joseph-tn-768x768.webp 768w, https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joseph-tn-400x400.webp 400w, https:\/\/museum.pctu.com.vn\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/joseph-tn.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0&#8211; Nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a Lister \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00f4 tr\u00f9ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, bao g\u1ed3m vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng g\u0103ng tay ph\u1eabu thu\u1eadt, \u00e1o ph\u1eabu thu\u1eadt, v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt kh\u1eed tr\u00f9ng d\u1ee5ng c\u1ee5 y t\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0&#8211; Lister \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n vinh r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u danh hi\u1ec7u trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, bao g\u1ed3m danh hi\u1ec7u Nam t\u01b0\u1edbc (Baron Lister) n\u0103m 1897.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> T\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u00e0 di s\u1ea3n:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0 &#8211; <strong>Ph\u1eabu thu\u1eadt:<\/strong> Lister \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 &#8220;cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a ph\u1eabu thu\u1eadt v\u00f4 tr\u00f9ng&#8221;, v\u00e0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u1ee9u s\u1ed1ng v\u00f4 s\u1ed1 b\u1ec7nh nh\u00e2n tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0 &#8211; <strong>Y h\u1ecdc:<\/strong> C\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ee7a ng\u00e0nh y \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c ng\u0103n ng\u1eeba nhi\u1ec5m tr\u00f9ng v\u00e0 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho y h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0 &#8211; <strong>Gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng v\u00e0 danh hi\u1ec7u:<\/strong> Nhi\u1ec1u b\u1ec7nh vi\u1ec7n, vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u, v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c y t\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean theo Lister \u0111\u1ec3 vinh danh nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p to l\u1edbn c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Joseph Lister l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn xa v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di s\u1ea3n quan tr\u1ecdng trong ng\u00e0nh y, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong l\u0129nh v\u1ef1c ph\u1eabu thu\u1eadt v\u00f4 tr\u00f9ng. Nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc m\u00e0 \u00f4ng thi\u1ebft l\u1eadp v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i trong y h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ng\u00e0y nay.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Joseph Lister l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 ph\u1eabu thu\u1eadt ng\u01b0\u1eddi Anh, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi vi\u1ec7c ti\u00ean phong trong vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00f4 tr\u00f9ng trong ph\u1eabu thu\u1eadt, gi\u00fap gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1977,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,75],"tags":[225,227],"class_list":["post-1976","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","category-y-khoa-the-gioi","tag-joseph-lister","tag-phau-thuat-vo-trung"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1976"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1984,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1976\/revisions\/1984"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}