{"id":2581,"date":"2025-10-25T14:17:58","date_gmt":"2025-10-25T07:17:58","guid":{"rendered":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/?p=2581"},"modified":"2025-12-29T10:16:18","modified_gmt":"2025-12-29T03:16:18","slug":"sir-frederick-grant-banting-nguoi-dong-kham-pha-hormone-insulin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/2025\/10\/25\/sir-frederick-grant-banting-nguoi-dong-kham-pha-hormone-insulin\/","title":{"rendered":"SIR FREDERICK GRANT BANTING \u2013 NG\u01af\u1edcI \u0110\u1ed2NG KH\u00c1M PH\u00c1 HORMONE INSULIN"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Sir Frederick Grant Banting (1891\u20131941) l\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1c s\u0129, nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi Canada \u2013 ng\u01b0\u1eddi g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n l\u1ecbch s\u1eed y h\u1ecdc v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng kh\u00e1m ph\u00e1 ra insulin, c\u1ee9u s\u1ed1ng v\u00e0 c\u1ea3i thi\u1ec7n ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng cho h\u00e0ng tr\u0103m tri\u1ec7u b\u1ec7nh nh\u00e2n ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p><strong>Ti\u1ec3u s\u1eed v\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn v\u1edbi y h\u1ecdc<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Frederick Banting sinh ng\u00e0y 14\/11\/1891 t\u1ea1i t\u1ec9nh Ontario, Canada. \u00d4ng t\u1ed1t nghi\u1ec7p Y khoa t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Toronto v\u00e0 t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 trong qu\u00e2n y trong Th\u1ebf chi\u1ebfn I. Sau chi\u1ebfn tranh, Banting tr\u1edf v\u1ec1 gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c trong l\u0129nh v\u1ef1c y khoa, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng ni\u1ec1m \u0111am m\u00ea nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eb1m t\u00ecm ra ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb cho nh\u1eefng b\u1ec7nh nan y th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd.<\/p>\n<p><strong>H\u00e0nh tr\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 Insulin<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, b\u1ec7nh ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng \u2013 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng tu\u00fdp 1 \u2013 g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 \u201c\u00e1n t\u1eed\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi ng\u1edd tuy\u1ebfn t\u1ee5y c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft, nh\u01b0ng ch\u01b0a ai t\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u1ea1t ch\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u0103m 1920, trong khi chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e0i gi\u1ea3ng v\u1ec1 tuy\u1ebfn t\u1ee5y, Banting n\u1ea3y ra \u00fd t\u01b0\u1edfng s\u01a1 khai v\u1ec1 c\u00e1ch t\u00e1ch ri\u00eang m\u00f4 \u0111\u1ea3o Langerhans \u2013 n\u01a1i s\u1ea3n sinh ra m\u1ed9t ch\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1eddng trong m\u00e1u. V\u1edbi s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 J.J.R. Macleod v\u00e0 s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c ch\u1eb7t ch\u1ebd c\u1ee7a nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u1ebb Charles Best, Banting ti\u1ebfn h\u00e0nh h\u00e0ng lo\u1ea1t th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebft xu\u1ea5t hormone t\u1eeb tuy\u1ebfn t\u1ee5y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ng\u00e0y 11\/01\/1922, li\u1ec1u insulin \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eam cho b\u1ec7nh nh\u00e2n ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng 14 tu\u1ed5i t\u00ean Leonard Thompson, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed trong y h\u1ecdc. T\u1eeb \u0111\u00e2y, insulin tr\u1edf th\u00e0nh \u201cch\u00eca kh\u00f3a v\u00e0ng\u201d gi\u00fap duy tr\u00ec s\u1ef1 s\u1ed1ng cho b\u1ec7nh nh\u00e2n ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p><strong>Vinh danh v\u00e0 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u0103m 1923, Frederick Banting v\u00e0 J.J.R. Macleod \u0111\u01b0\u1ee3c trao Gi\u1ea3i Nobel Sinh l\u00fd h\u1ecdc v\u00e0 Y khoa cho c\u00f4ng tr\u00ecnh mang t\u00ednh b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t n\u00e0y. Banting \u0111\u00e3 chia s\u1ebb ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi Charles Best \u2013 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u1ec3 hi\u1ec7n tinh th\u1ea7n khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kh\u00e1m ph\u00e1 insulin kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ee9u s\u1ed1ng v\u00f4 s\u1ed1 b\u1ec7nh nh\u00e2n m\u00e0 c\u00f2n m\u1edf ra n\u1ec1n t\u1ea3ng cho ng\u00e0nh n\u1ed9i ti\u1ebft h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, cho ph\u00e9p ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u00e0ng lo\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb li\u00ean quan \u0111\u1ebfn hormone, b\u1ec7nh chuy\u1ec3n h\u00f3a v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u sinh h\u1ecdc ph\u00e2n t\u1eed sau n\u00e0y.<\/p>\n<p><strong>Di s\u1ea3n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Frederick Banting l\u00e0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a l\u00f2ng ki\u00ean tr\u00ec, s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o trong khoa h\u1ecdc v\u00e0 tr\u00e1i tim nh\u00e2n v\u0103n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y thu\u1ed1c. \u00d4ng c\u0169ng c\u00f3 ni\u1ec1m \u0111am m\u00ea h\u1ed9i h\u1ecda v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u01b0 m\u1ed9t ngh\u1ec7 s\u0129 b\u00ean c\u1ea1nh s\u1ef1 nghi\u1ec7p y khoa xu\u1ea5t ch\u00fang. Banting qua \u0111\u1eddi n\u0103m 1941 trong m\u1ed9t v\u1ee5 tai n\u1ea1n m\u00e1y bay, nh\u01b0ng t\u00ean tu\u1ed5i \u00f4ng m\u00e3i m\u00e3i g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u201ck\u1ef3 t\u00edch insulin\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sir Frederick Grant Banting (1891\u20131941) l\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1c s\u0129, nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi Canada \u2013 ng\u01b0\u1eddi g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n l\u1ecbch s\u1eed y h\u1ecdc v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,75],"tags":[],"class_list":["post-2581","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","category-y-khoa-the-gioi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2581"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2582,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2581\/revisions\/2582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/museum.pctu.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}